Meer bescherming voor werknemers na flitsfaillissement?!

Het Europees Hof van Justitie (HvJ) heeft op 22 juni 2017 bepaald dat werknemers van een bedrijf dat via een zogenoemd pre-pack faillissement een doorstart maakt, recht hebben op bescherming. Bij een pre-pack faillissement worden al voordat een bedrijf daadwerkelijk failliet gaat, afspraken gemaakt met een nieuwe eigenaar over een doorstart. De overdracht van de activiteiten vindt vaak direct plaats na het uitspreken van het faillissement. Het in stilte voorbereiden van een doorstart na faillissement is de laatste jaren in opmars. Denk bijvoorbeeld aan ondernemingen zoals lingerieketen Marlies Dekkers en winkelketen Schoenenreus.

 

Tot nu toe ontbreekt een wettelijke basis voor deze praktijk. Dit roept dan ook de nodige vragen op. Hoe zit het bijvoorbeeld met de bescherming van werknemers na zo’n pre-pack faillissement? De Europese Richtlijn 2001/23/EG, die is opgenomen in de Nederlandse wet, beschermt werknemers bij een overgang van onderneming. Bij een overgang van onderneming gaan alle werknemers automatisch over naar de verkrijger met behoud van hun arbeidsvoorwaarden. In het geval van een faillissement geldt deze bescherming niet. Zodra het faillissement is uitgesproken kan de curator de werknemers ontslaan. Zij hebben dan geen enkele ontslagbescherming. Maar valt een pre-pack faillissement wel onder deze faillissementsuitzondering? Die vraag staat centraal in het arrest van het HvJ.

strip bij nieuwsbrief flitsfaillissement

Wat was er aan de hand?
Het arrest gaat over een zaak die FNV samen met een viertal voormalige werknemers van het failliete Estro heeft aangespannen tegen kinderopvangbedrijf Smallsteps. Estro Groep was het grootste kinderopvangbedrijf in Nederland met ongeveer 380 vestigingen en 3600 werknemers. Smallsteps heeft in 2014 één dag na het faillissement van Estro ongeveer 250 vestigingen en 2600 werknemers overgenomen. Bijna 1000 medewerkers verloren hun baan. De werknemers die wel een arbeidsovereenkomst aangeboden kregen, moesten met slechtere arbeidsvoorwaarden genoegen nemen. De overdracht aan Smallsteps is gerealiseerd via een pre-pack faillissement.

Volgens de FNV is een pre-pack gericht op de doorstart van een bedrijf. Daarom is er sprake van een overgang van onderneming en moeten alle werknemers van de overgenomen vestigingen worden overgenomen met behoud van hun arbeidsvoorwaarden. Smallsteps stelt dat er geen verplichting is om alle arbeidsovereenkomsten over te nemen. Het faillissement van Estro is namelijk uitgesproken waardoor werknemers niet onder de bescherming van de Europese Richtlijn vallen.

De kantonrechter van de rechtbank Midden-Nederland besloot om een aantal prejudiciële vragen aan het HvJ te stellen. Met een prejudiciële vraag verzoekt een rechter aan de hoogste rechterlijke instantie uitleg van een rechtsregel.

Oordeel Europees Hof:
De Advocaat-Generaal van het Europees Hof adviseerde dat werknemers bij een pre-pack faillissement recht hebben op bescherming. Het HvJ volgt dit advies.

Het HvJ oordeelt dat als het faillissement is gericht op voortzetting van de onderneming, er sprake is van een overgang van onderneming. De werknemers vallen daarmee onder de werkingssfeer en bescherming van de Richtlijn. Bij een pre-pack die is gericht op continuering van de onderneming treedt het personeel dus automatisch in dienst van de doorstartende partij. Een faillissement dat gericht is op liquidatie van de onderneming blijft onder de faillissementsuitzondering vallen. Het personeel kan dan worden ontslagen. Lukt het de curator naderhand toch om het failliete bedrijf te verkopen, dan hoeft de koper het personeel niet over te nemen.

Gevolgen Nederlandse praktijk?
De Nederlandse rechter zal zich nu over de exacte gevolgen voor de vier ontslagen Estro-werknemers moeten buigen. Het is nog de vraag of andere ex-werknemers van Estro hier nu drie jaar later profijt van kunnen hebben. Dankzij deze uitspraak is het pre-pack faillissement in ieder geval een minder aantrekkelijk reorganisatiemiddel geworden.

Zie ECLI:EU:C:2017:489

Sanne van Dooijeweert

Geen reactie's

Sorry, het is niet mogelijk om te reageren.